แม่สามแลบ ครวญ! งบถูกตัดเหี้ยน แล้วคนชายขอบจะอยู่กันอย่างไร?

แม่สามแลบ ครวญ! งบประมาณถูกตัดเหี้ยน แล้วคนชายขอบจะอยู่กันอย่างไร? ชีวิตคนชายแดนก็เป็นคนไทยเช่นกัน แต่กลับไม่มีทางเลือก ต้องทนทุกข์กับปัญหาถนนและการเดินทางต่อไป ล่าสุดหญิงใกล้คลอดต้องรีเฟอร์กลางดึก ฝ่าความเสี่ยงทั้งเส้นทางถนนที่ย่ำแย่และสายน้ำสาละวินที่เชี่ยวกราก เพื่อไปให้ถึงโรงพยาบาลอย่างปลอดภัย

นายพงษ์พิพัฒน์ มีเบญจมาศ นายกองค์การบริหารส่วนตำบลแม่สามแลบ อ.แม่สามแลบ จ.แม่ฮ่องสอน เปิดเผยถึงปัญหางบประมาณที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและการอำนวยความสะดวกให้แก่ประชาชนในพื้นที่ว่า จ.แม่ฮ่องสอน ถูกตัดงบประมาณไปกว่า 80 เปอร์เซ็นต์ โดยงบประมาณปี พ.ศ.2569 มีจำนวน 300.6 ล้านบาท แต่ในปี พ.ศ.2570 ถูกตัดงบประมาณเหลือเพียง 40.92 ล้านบาท หรือลดลง 86.37 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งส่งผลกระทบอย่างหนักต่อการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเพื่ออำนวยความสะดวกให้แก่ประชาชน

นายพงษ์พิพัฒน์ ระบุว่า ที่ผ่านมาได้มีการเสนอโครงการด้านโครงสร้างพื้นฐาน คมนาคม และสาธารณูปโภค เพื่อขอรับงบอุดหนุนเฉพาะกิจ งบประมาณปี 70 ของกรมฯ โดยมีโครงการที่เสนอไปมากกว่า 10 โครงการ รวมวงเงินเกือบ 100 ล้านบาท แต่ท้ายที่สุดกลับถูกตัดงบประมาณออกทั้งหมด และไม่ได้รับการจัดสรรแม้แต่โครงการเดียว จึงเกิดคำถามว่า แล้วจะมาบอกให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจัดทำและเสนอโครงการไปเพื่ออะไร

โครงการที่เสนอไปนั้น ส่วนใหญ่เป็นโครงการก่อสร้างและปรับปรุงผิวถนนในพื้นที่ทุรกันดาร เพื่อให้ประชาชนสามารถสัญจรไปมาได้อย่างสะดวกและปลอดภัย รวมถึงเพื่อให้การส่งต่อผู้ป่วย หรือการรีเฟอร์ สามารถดำเนินการได้อย่างสะดวก รวดเร็ว และทันท่วงที

แต่เมื่อโครงการเหล่านี้ไม่ได้รับการจัดสรรงบประมาณ ปัญหาที่เกิดขึ้นจึงไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเท่านั้น หากยังส่งผลโดยตรงต่อชีวิตและความปลอดภัยของประชาชน โดยเฉพาะราษฎรยากจนที่อาศัยอยู่ตามพื้นที่ชายแดน ซึ่งแทบไม่มีทางเลือกในการเดินทางหรือเข้าถึงบริการสาธารณสุข

นายก อบต.แม่สามแลบ ตั้งคำถามว่า เมื่อถนนยังคงมีสภาพทุรกันดารและงบประมาณสำหรับพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานถูกตัดออกไป แล้วประชาชนที่อยู่ในพื้นที่ห่างไกลจะอยู่อย่างไร เพราะที่ผ่านมาไม่รู้ว่ามีกี่ครอบครัวที่ต้องสูญเสียบุคคลอันเป็นที่รักในครอบครัว เนื่องจากไม่สามารถส่งตัวไปรักษาอาการป่วยได้ทันเวลา เพราะสภาพถนนไม่สามารถสัญจรได้ตามปกติ

ปัญหาดังกล่าวไม่ได้เป็นเพียงข้อกังวลในเชิงนโยบาย แต่เกิดขึ้นจริงกับประชาชนในพื้นที่อยู่เป็นระยะ และล่าสุดได้เกิดเหตุการณ์ที่สะท้อนให้เห็นถึงข้อจำกัดด้านการเดินทางและการส่งต่อผู้ป่วยอย่างชัดเจนอีกครั้ง

ก่อนหน้านี้ ทาง อบต.แม่สามแลบฯ ได้ร้องเรียนปัญหาดังกล่าวต่อนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม รวมถึงกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม แต่ดูเหมือนว่าการร้องเรียนดังกล่าวจะยังไร้ความหมาย เนื่องจากยังไม่มีความคืบหน้าใดๆ จนกระทั่งสมาชิกวุฒิสภาจังหวัดลำพูน ได้อภิปรายถึงปัญหาของจังหวัดแม่ฮ่องสอนต่อสภา เนื่องจากจังหวัดแม่ฮ่องสอนไม่มี สว.

กระทั่งล่าสุด เมื่อเวลา 22.00 น. วันที่ 9 กันยายน 2569 เจ้าหน้าที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) สบเมย ได้ร่วมมือกับชาวบ้านในพื้นที่ เร่งให้การช่วยเหลือหญิงท้องแก่ใกล้คลอด เพื่อรีบนำส่งโรงพยาบาลเป็นการด่วน

ภารกิจส่งต่อผู้ป่วย หรือ Refer ในครั้งนี้ ต้องใช้การลำเลียงทางเรือจากบ้านสบเมยไปยังท่าเรือตำบลแม่สามแลบ โดยต้องฝ่ากระแสน้ำแม่น้ำสาละวินที่ไหลเชี่ยวและอันตรายในช่วงเวลากลางคืน เนื่องจากเส้นทางคมนาคมทางบกในพื้นที่ได้รับผลกระทบอย่างหนักจากฝนที่ตกลงมาอย่างต่อเนื่อง

ฝนตกหนักทำให้เกิดดินสไลด์ ถนนกลายเป็นโคลนตม และเกิดร่องลึกหลายจุด ทั้งในเส้นทางหลักของทางหลวงชนบทและเส้นทางรองที่เชื่อมต่อไปยังบ้านกลอเซโลและบ้านสบเมย ต.แม่สามแลบ อ.สบเมย จ.แม่ฮ่องสอน ส่งผลให้รถยนต์ไม่สามารถสัญจรผ่านเส้นทางดังกล่าวได้ตามปกติ

สถานการณ์ดังกล่าวทำให้การเดินทางเพื่อส่งต่อผู้ป่วย โดยเฉพาะผู้ป่วยที่อยู่ในภาวะฉุกเฉินอย่างหญิงใกล้คลอด ต้องเผชิญกับข้อจำกัดอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ จากเดิมที่การเดินทางทางถนนควรเป็นเส้นทางหลัก กลับต้องเปลี่ยนมาใช้การเดินทางทางเรือในช่วงกลางดึก แม้จะต้องเผชิญกับความเสี่ยงจากกระแสน้ำของแม่น้ำสาละวินที่เชี่ยวกรากและอันตราย

อย่างไรก็ตาม ด้วยความร่วมมือของเจ้าหน้าที่ รพ.สต. สบเมย และชาวบ้านในพื้นที่ ภารกิจส่งต่อหญิงใกล้คลอดรายดังกล่าวสามารถดำเนินการได้สำเร็จ สามารถนำตัวผู้ป่วยไปรับการดูแลต่อที่โรงพยาบาลสบเมยได้อย่างปลอดภัยและทันท่วงที

เหตุการณ์ครั้งนี้จึงกลายเป็นอีกหนึ่งภาพสะท้อนของชีวิตประชาชนในพื้นที่ชายขอบของจังหวัดแม่ฮ่องสอน ที่แม้จะเป็นคนไทยเช่นเดียวกับประชาชนในพื้นที่อื่น แต่การเข้าถึงถนนที่ปลอดภัย การเดินทางที่สะดวก รวมถึงการเข้าถึงบริการสาธารณสุขในยามฉุกเฉิน ยังคงเป็นปัญหาที่ต้องเผชิญอย่างต่อเนื่อง

คำถามสำคัญจึงยังคงอยู่ที่ว่า หากงบประมาณสำหรับพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานถูกตัดลงอย่างมาก ขณะที่ปัญหาถนนและการเดินทางยังคงเกิดขึ้นจริง และบางครั้งเกี่ยวข้องโดยตรงกับความเป็นความตายของประชาชน แล้วคนชายขอบที่อยู่ห่างไกลจะมีทางเลือกอะไร นอกจากต้องอยู่กับสภาพเดิมและรอให้เหตุการณ์ไม่คาดคิดเกิดขึ้นอีกครั้ง