แม่ฮ่องสอน เปิดประสบการณ์ท่องเที่ยวเชิงนิเวศเส้นทาง “อาบป่า” บ้านละอูบ ตำบลห้วยห้อม อำเภอแม่ลาน้อย ชวนสัมผัสธรรมชาติกลางขุนเขา สูดอากาศบริสุทธิ์ท่ามกลางผืนป่าและสายหมอก พร้อมเรียนรู้วิถีชีวิตชุมชนลัวะ ชมหัตถกรรมเครื่องเงิน ผ้าทอ และกาแฟท้องถิ่น หวังผลักดันชุมชนสู่แลนด์มาร์กท่องเที่ยวหน้าฝน สร้างรายได้กระจายสู่คนในพื้นที่อย่างยั่งยืน
เมื่อวันที่ 14-15 สิงหาคม 2569 นายอุดมศักดิ์ ขาวหนูนา รองผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอน พร้อมด้วย นายศุภโชค จองปินหย่า ทีมท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดแม่ฮ่องสอน, นายภานุเดช ไชยสกูล นายกสมาคมธุรกิจท่องเที่ยวและประธานสภาท่องเที่ยวจังหวัดแม่ฮ่องสอน และนายณัฏฐคเณศ ทองอยู่สุข ประธานชมรมท่องเที่ยวอำเภอปางมะผ้า ร่วมลงพื้นที่บ้านละอูบ หมู่ที่ 6 ตำบลห้วยห้อม อำเภอแม่ลาน้อย จังหวัดแม่ฮ่องสอน เพื่อเปิดเส้นทางท่องเที่ยวศึกษาธรรมชาติ “อาบป่า” อย่างเป็นทางการ
การลงพื้นที่ครั้งนี้ได้รับการต้อนรับจากนายกองค์การบริหารส่วนตำบลห้วยห้อม พร้อมด้วยทีมงานผู้ใหญ่บ้านละอูบ ซึ่งร่วมกันนำคณะเดินสำรวจเส้นทางท่องเที่ยว สัมผัสความอุดมสมบูรณ์ของผืนป่าและธรรมชาติ พร้อมเยี่ยมชมวิถีชุมชนและการทำเครื่องเงิน ซึ่งถือเป็นหนึ่งในงานหัตถกรรมสำคัญและเป็นเอกลักษณ์ของบ้านละอูบ
“อาบป่า” เส้นทางธรรมชาติ เดินง่าย เที่ยวได้ภายในครึ่งวัน
นายอุดมศักดิ์ ขาวหนูนา รองผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอน กล่าวว่า บ้านละอูบเป็นชุมชนชาวเขาเผ่าลัวะ หรือ “ละว้า” ที่ตั้งอยู่ท่ามกลางอ้อมกอดของขุนเขาและผืนป่าที่มีความอุดมสมบูรณ์ ชาวบ้านยังคงดำรงชีวิตตามวิถีเรียบง่าย พร้อมรักษาเอกลักษณ์ด้านวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นเอาไว้อย่างเหนียวแน่น
นอกจากธรรมชาติและวิถีชีวิตที่มีเสน่ห์แล้ว บ้านละอูบยังเป็นแหล่งผลิตเครื่องเงินที่ใหญ่ที่สุดในจังหวัดแม่ฮ่องสอน ซึ่งเป็นงานหัตถกรรมที่สะท้อนภูมิปัญญาและอัตลักษณ์ของชุมชน
สำหรับเส้นทางศึกษาธรรมชาติ “อาบป่า” ถือเป็นอีกหนึ่งจุดขายสำคัญ เพราะเป็นเส้นทางที่สามารถเดินได้ไม่ยาก และใช้เวลาในการท่องเที่ยวประมาณครึ่งวัน จึงเหมาะกับนักท่องเที่ยวที่ต้องการสัมผัสธรรมชาติแบบไม่เร่งรีบ โดยตลอดเส้นทางจะได้ชมทัศนียภาพของผืนป่าและขุนเขา รวมทั้งเรียนรู้เรื่องราวทางประวัติศาสตร์ที่ค้นพบในพื้นที่
แนวทางดังกล่าวยังเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงนิเวศที่ให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วม ตั้งแต่การดูแลเส้นทาง การให้บริการนักท่องเที่ยว ไปจนถึงการถ่ายทอดเรื่องราวและภูมิปัญญาของคนในท้องถิ่น เพื่อให้นักท่องเที่ยวไม่ได้เพียงเดินทางมาชมธรรมชาติ แต่ยังได้สัมผัสวิถีชีวิตของชุมชนอย่างใกล้ชิด
รองผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอนยังกล่าวถึงความพร้อมของชุมชนว่า ปัจจุบันมีทั้งผู้ประกอบการท้องถิ่นและมัคคุเทศก์ชุมชนที่พร้อมให้บริการ ดูแลความปลอดภัย และให้ข้อมูลแก่นักท่องเที่ยว เพื่อสร้างประสบการณ์การเดินทางที่น่าประทับใจควบคู่ไปกับการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน
โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝน บ้านละอูบจะมีบรรยากาศที่โดดเด่นเป็นพิเศษ ขุนเขาถูกปกคลุมด้วยสายหมอก ผืนป่าเขียวขจี และอากาศเย็นสดชื่น จึงเหมาะสำหรับนักท่องเที่ยวที่ต้องการหลีกหนีความวุ่นวายและมาสัมผัสธรรมชาติอย่างใกล้ชิด
บ้านละอูบ ชุมชนละว้าใหญ่ ท่ามกลางภูเขาสูงกว่า 1,100 เมตร
นายภานุเดช ไชยสกูล นายกสมาคมธุรกิจท่องเที่ยวและประธานสภาท่องเที่ยวจังหวัดแม่ฮ่องสอน ให้ข้อมูลว่า บ้านละอูบ หมู่ที่ 6 ตำบลห้วยห้อม อำเภอแม่ลาน้อย ถือเป็นชุมชนชาวละว้าที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย ตั้งอยู่บนพื้นที่ภูเขาสูงจากระดับน้ำทะเลเฉลี่ยประมาณ 1,100 เมตร
ชุมชนแห่งนี้โอบล้อมด้วยป่าดิบเขาในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าแม่ยวมฝั่งซ้าย และอยู่ห่างจากตัวอำเภอแม่ลาน้อยประมาณ 25 กิโลเมตร ทำให้พื้นที่มีทั้งความโดดเด่นด้านภูมิประเทศ ธรรมชาติ และวัฒนธรรมของชุมชนบนพื้นที่สูง
วิถีชีวิตของชาวบ้านส่วนใหญ่ยังคงผูกพันกับภาคเกษตรกรรม โดยมีทั้งการทำนา ทำไร่ข้าว ปลูกข้าวสาลี และพืชเศรษฐกิจหลากหลายชนิด เช่น กาแฟ กะหล่ำปลี เสาวรส เผือก มัน และถั่วชนิดต่าง ๆ
ขณะเดียวกัน ชุมชนยังได้รับการส่งเสริมจากสำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดแม่ฮ่องสอนให้เป็น “ชุมชนท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถี” โดยนำจุดเด่นด้านภูมิปัญญาและผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นมาพัฒนาเป็นส่วนหนึ่งของการท่องเที่ยว ไม่ว่าจะเป็นผ้าทอละว้า เครื่องเงิน และกาแฟคุณภาพดีจากชุมชน
เที่ยวบ้านละอูบ ไม่ได้มีแค่เดินป่า
เสน่ห์ของบ้านละอูบไม่ได้จำกัดอยู่เพียงเส้นทางธรรมชาติ แต่ยังเปิดโอกาสให้นักท่องเที่ยวได้เรียนรู้วิถีชีวิตของชุมชนผ่านกิจกรรมที่หลากหลาย
นักท่องเที่ยวสามารถเลือกพัก โฮมสเตย์ชุมชนบนยอดดอย สัมผัสบรรยากาศหมู่บ้านท่ามกลางขุนเขา สูดอากาศบริสุทธิ์ และใช้ชีวิตแบบเรียบง่ายใกล้ชิดธรรมชาติ
ด้านอาหารยังมีโอกาสได้ลิ้มลองอาหารพื้นเมืองแบบลัวะแท้ ๆ โดยหนึ่งในเมนูที่มีเอกลักษณ์คือ “โต๊ะสะเบื๊อก” ซึ่งสะท้อนภูมิปัญญาด้านอาหารของชุมชน
นอกจากนี้ยังสามารถชมวัฒนธรรมและการละเล่นพื้นบ้าน ทั้งการแสดง รำดาบ และการบรรเลงดนตรีด้วย เขาควาย ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ที่สะท้อนรากเหง้าทางวัฒนธรรมของชาวละว้า
สำหรับสายช้อปและคนที่ชื่นชอบงานฝีมือ ยังสามารถเยี่ยมชมกลุ่มทำ เครื่องเงินละว้า ชมขั้นตอนการผลิตงานหัตถกรรม รวมถึงเลือกซื้อผลิตภัณฑ์จากชุมชน ทั้งผ้าทอ สินค้า OTOP และผลิตภัณฑ์กาแฟบ้านละอูบกลับไปเป็นของฝาก
เปิดประตูสู่การท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ สร้างรายได้ให้ชุมชน
การเปิดเส้นทาง “อาบป่า” บ้านละอูบในครั้งนี้ จึงไม่ได้เป็นเพียงการเพิ่มจุดท่องเที่ยวแห่งใหม่ของจังหวัดแม่ฮ่องสอน แต่ยังเป็นความพยายามนำทุนทางธรรมชาติ วัฒนธรรม ภูมิปัญญา และวิถีชีวิตของชุมชน มาผสมผสานให้กลายเป็นประสบการณ์การท่องเที่ยวที่มีเอกลักษณ์
โดยเฉพาะช่วงฤดูฝน ซึ่งเป็นช่วงที่ผืนป่ามีความเขียวชอุ่มและขุนเขาเต็มไปด้วยสายหมอก บ้านละอูบจึงมีศักยภาพที่จะพัฒนาเป็นอีกหนึ่งจุดหมายสำหรับนักท่องเที่ยวสายธรรมชาติที่ต้องการสัมผัสบรรยากาศของเมืองแม่ฮ่องสอนในมุมที่แตกต่าง
ขณะเดียวกัน การท่องเที่ยวที่ขับเคลื่อนโดยชุมชนยังช่วยให้เม็ดเงินจากการเดินทางกระจายไปยังผู้ประกอบการในพื้นที่ ทั้งที่พัก อาหาร มัคคุเทศก์ชุมชน งานหัตถกรรม สินค้า OTOP และผลิตภัณฑ์ทางการเกษตร
บ้านละอูบจึงกำลังเปิดตัวเองจากชุมชนบนยอดดอย สู่การเป็นจุดหมายปลายทางที่นักท่องเที่ยวสามารถ “มาอาบป่า อาบหมอก สัมผัสวิถีลัวะ และเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น” ได้ในทริปเดียว
การเปิดเส้นทางครั้งนี้นับเป็นอีกก้าวสำคัญของจังหวัดแม่ฮ่องสอนในการผลักดันการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์และการท่องเที่ยวโดยชุมชน พร้อมสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจและรายได้ให้คนในพื้นที่อย่างสร้างสรรค์และยั่งยืน
และในฤดูฝนปีนี้ หากใครกำลังมองหาจุดหมายปลายทางที่ได้ทั้งธรรมชาติ สายหมอก วัฒนธรรม อาหารพื้นเมือง และงานหัตถกรรม บ้านละอูบอาจเป็นอีกหนึ่งหมุดหมายที่น่าปักไว้บนแผนที่ท่องเที่ยวแม่ฮ่องสอน เพื่อออกไปสัมผัสเสน่ห์ของขุนเขาและมิตรภาพของชาวลัวะด้วยตัวเอง