จาก “ปัวโมเดล” สู่ “แม่แจ่มโมเดล” สธ. ผนึกทรู ต่อยอด Medical Drone ใช้ True SkyBridge ขนส่งยา-เวชภัณฑ์ สุดล้ำ!

จาก “ปัวโมเดล” สู่ “แม่แจ่มโมเดล” สธ. ผนึกทรู ต่อยอด Medical Drone ใช้ True SkyBridge ขนส่งยา-เวชภัณฑ์ ร่นเวลาจากหลายชั่วโมงเหลือเพียงไม่กี่นาที พร้อมขยายผลบินเชื่อม 13 ชุมชนห่างไกล จ.น่าน

จากจุดเริ่มต้นของการนำโดรนมาช่วยขนส่งยาและเวชภัณฑ์ข้ามพื้นที่ภูเขาสูงในจังหวัดน่าน สู่การยกระดับเทคโนโลยีเพื่อสนับสนุนภารกิจทางการแพทย์ในพื้นที่ห่างไกลและสถานการณ์ฉุกเฉิน ล่าสุด กระทรวงสาธารณสุขร่วมกับบริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) และภาคีเครือข่าย เดินหน้าต่อยอดบทเรียนจาก “ปัวโมเดล” สู่ปฏิบัติการอากาศยานไร้คนขับสนับสนุนภารกิจทางการแพทย์ หรือ Medical Drone ที่อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ พร้อมยกระดับ True SkyBridge สู่แพลตฟอร์มบริหารจัดการโลจิสติกส์ทางอากาศอัตโนมัติอัจฉริยะแบบครบวงจร เชื่อมโยงการขนส่งทั้งทางบกและทางอากาศ ตั้งแต่โรงพยาบาลไปจนถึงผู้ป่วยในพื้นที่ห่างไกล

จุดเริ่มต้น “ปัวโมเดล” พิสูจน์ศักยภาพโดรนทางการแพทย์

การพัฒนา True SkyBridge เกิดขึ้นจากความพยายามนำเทคโนโลยีเข้ามาแก้ไขข้อจำกัดในการให้บริการสาธารณสุข โดยเฉพาะพื้นที่ภูเขาสูง ชุมชนห่างไกล และพื้นที่ที่การเดินทางมีความยากลำบาก ซึ่งการขนส่งยา เวชภัณฑ์ และสิ่งจำเป็นทางการแพทย์ด้วยรถยนต์หรือยานพาหนะทั่วไปอาจต้องใช้เวลานาน รวมถึงมีความเสี่ยงเมื่อเกิดภัยพิบัติหรือเส้นทางคมนาคมถูกตัดขาด

บริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) โดยศูนย์วิจัยและนวัตกรรมทรู หรือ True Innovation Center จึงคิดค้น ออกแบบ และพัฒนาแพลตฟอร์ม True SkyBridge เพื่อสนับสนุนการบริหารจัดการการขนส่งทางอากาศอัตโนมัติ โดยอาศัยโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล เครือข่ายสื่อสาร เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) และระบบบริหารจัดการข้อมูล มาประยุกต์ใช้กับภารกิจด้านสาธารณสุข

การนำร่องใช้งานครั้งแรกเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม 2569 ที่โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชปัว จังหวัดน่าน หรือที่เรียกว่า “ปัวโมเดล” เพื่อพิสูจน์ให้เห็นว่าการใช้โดรนขนส่งทางการแพทย์สามารถช่วยลดข้อจำกัดด้านภูมิประเทศและระยะเวลาเดินทาง โดยเฉพาะการขนส่งข้ามภูเขาไปยังพื้นที่ที่เข้าถึงได้ยาก

จากนั้น ทรูยังได้นำแพลตฟอร์มไปสนับสนุนภารกิจช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัยในจังหวัดน่าน ซึ่งเป็นอีกบทพิสูจน์สำคัญของการนำเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้ในสถานการณ์จริง เมื่อเส้นทางคมนาคมบางแห่งได้รับผลกระทบจากภัยพิบัติ การขนส่งทางอากาศจึงเป็นอีกทางเลือกที่ช่วยสนับสนุนการส่งต่อสิ่งจำเป็นไปยังพื้นที่ประสบเหตุได้

ประสบการณ์จากการปฏิบัติงานจริงทำให้ทีมพัฒนามองเห็นทั้งข้อจำกัด ความท้าทาย และความต้องการของหน่วยบริการสาธารณสุขในพื้นที่ ก่อนนำข้อมูลเหล่านั้นมาพัฒนาระบบให้มีประสิทธิภาพและครอบคลุมมากขึ้น จากเดิมที่มุ่งสนับสนุนการขนส่งทางอากาศ สู่การบริหารจัดการภารกิจขนส่งและการดูแลสุขภาพแบบครบวงจร

สธ. ผนึกทรูและภาคีเครือข่าย เปิดปฏิบัติการ Medical Drone ที่แม่แจ่ม

เมื่อวันที่ 3 ตุลาคม 2569 ที่หอประชุมโรงเรียนแม่แจ่ม อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข เป็นประธานเปิดปฏิบัติการอากาศยานไร้คนขับสนับสนุนภารกิจทางการแพทย์ หรือ Medical Drone เพื่อเทิดพระเกียรติสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

การดำเนินงานครั้งนี้เป็นความร่วมมือระหว่างกระทรวงสาธารณสุข บริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (CAAT) และสำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) โดยนำบทเรียนจาก “ปัวโมเดล” และภารกิจช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัยในจังหวัดน่าน มาขยายผลสู่พื้นที่อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่

ภายในงานมีนายนรินทร์ กัลยาณมิตร ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข นายเอกราช ปัญจวีณิน หัวหน้าสายงานวิจัยและนวัตกรรม บริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) นายศิวะ ธมิกานนท์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ นพ.วีรวุฒิ อิ่มสำราญ อธิบดีกรมการแพทย์ นพ.ปิยะ ศิริลักษณ์ ผู้ตรวจราชการกระทรวงสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 1 นพ.จักราวุธ จุฑาสงฆ์ นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดเชียงใหม่ และ นพ.จักรชัย ติตะบุตร ผู้อำนวยการโรงพยาบาลเทพรัตนเวชชานุกูล เฉลิมพระเกียรติ 60 พรรษา อำเภอแม่แจ่ม เข้าร่วม

นอกจากนี้ ยังมี พล.อ.อ.มนัท ชวนะประยูร ผู้อำนวยการสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย นายพิชัย สุวรรณกิจบริหาร ผู้ทรงคุณวุฒิด้านวิศวกรรมโทรคมนาคม กสทช. ตลอดจนคณะผู้บริหาร หัวหน้าส่วนราชการ บุคลากรทางการแพทย์ และภาคีเครือข่ายเข้าร่วมงานกว่า 500 คน

นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ กล่าวว่า กระทรวงสาธารณสุขมีนโยบายพัฒนาระบบบริการสุขภาพตามแนวพระราชดำริ เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงบริการอย่างทั่วถึง เท่าเทียม และมีคุณภาพ โดยให้ความสำคัญเป็นพิเศษกับประชาชนในพื้นที่ชายแดน พื้นที่ห่างไกล และพื้นที่ที่มีข้อจำกัดในการเดินทาง พร้อมส่งเสริมการนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมมาเพิ่มประสิทธิภาพระบบบริการสุขภาพ

โครงการนี้จัดขึ้นเพื่อเทิดพระเกียรติสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี โดยมีเป้าหมายลดข้อจำกัดด้านระยะทาง ระยะเวลาขนส่ง และความยากลำบากในการเดินทาง ช่วยให้ประชาชนในพื้นที่ห่างไกลได้รับการดูแลอย่างทันท่วงที รวมถึงลดความจำเป็นที่บุคลากรต้องเดินทางเข้าไปในพื้นที่เสี่ยงภัยสำหรับบางภารกิจ

กระทรวงสาธารณสุขจะติดตามและประเมินผลการใช้งานจริง ทั้งด้านความปลอดภัย ระยะเวลาขนส่ง และความต่อเนื่องในการสนับสนุนบริการสุขภาพ เพื่อนำผลที่ได้มาปรับปรุงระบบ และพิจารณาขยายผลไปยังพื้นที่อื่นที่มีข้อจำกัดด้านการเดินทาง โดยมีเป้าหมายระยะยาวในการพัฒนาให้อากาศยานไร้คนขับทางการแพทย์เป็นส่วนหนึ่งของระบบบริการสุขภาพอย่างเหมาะสม ทั้งในภาวะปกติและสถานการณ์ฉุกเฉิน เพื่อช่วยลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงบริการสุขภาพของประชาชน

ยกระดับ True SkyBridge สู่แพลตฟอร์มอัจฉริยะครบวงจร Full-Suite

นายเอกราช ปัญจวีณิน หัวหน้าสายงานวิจัยและนวัตกรรม บริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า ทรูในฐานะบริษัทโทรคมนาคมและเทคโนโลยี มุ่งนำเทคโนโลยีมาเชื่อมโยงและสร้างคุณค่าให้แก่คนไทยและประเทศไทย โดยความสำเร็จจากการนำ True SkyBridge ไปใช้ในจังหวัดน่าน แสดงให้เห็นว่าโดรนไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือสำหรับขนส่งสิ่งของ แต่สามารถเป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างพื้นฐานสำคัญในการยกระดับคุณภาพชีวิตและการเข้าถึงบริการสาธารณสุข ทั้งในภาวะปกติ สถานการณ์ฉุกเฉิน และช่วงเกิดภัยพิบัติ

ก้าวสำคัญของ True SkyBridge ในครั้งนี้ คือการยกระดับสู่ “แพลตฟอร์มบริหารจัดการการขนส่งและการดูแลสุขภาพอัจฉริยะแบบครบวงจร” หรือ Full-Suite Intelligent Healthcare Logistics Platform ที่เชื่อมโยงระบบขนส่ง ข้อมูล และการบริหารจัดการภารกิจตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง

แพลตฟอร์มดังกล่าวพัฒนาโดยศูนย์วิจัยและนวัตกรรมทรู และมีการเชื่อมต่อระบบหลัก 3 ส่วนให้ทำงานร่วมกันบนแพลตฟอร์มเดียว ได้แก่

1. Air Logistics — ระบบบริหารจัดการการขนส่งทางอากาศอัตโนมัติ

ทำหน้าที่บริหารจัดการการขนส่งตั้งแต่การวางแผนเส้นทาง การจัดการภารกิจ การติดตามสถานะการบิน ไปจนถึงการส่งมอบยาและเวชภัณฑ์ พร้อมรองรับการทำงานร่วมกับยานพาหนะขนส่งประเภทอื่น เพื่อให้การขนส่งทางอากาศสามารถเชื่อมต่อกับระบบขนส่งทางบกได้อย่างมีประสิทธิภาพ

2. Emergency Command Center — ศูนย์บัญชาการและบริหารจัดการภารกิจแบบรวมศูนย์

ทำหน้าที่ติดตามสถานะโดรน เส้นทางขนส่ง และสถานการณ์ภาคสนามจากศูนย์กลาง เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจ การประสานงาน และการรับมือเหตุฉุกเฉิน ช่วยให้ผู้ปฏิบัติงานสามารถติดตามความคืบหน้าของภารกิจและบริหารจัดการการขนส่งได้อย่างต่อเนื่อง

3. Aerial Intelligence — ระบบข้อมูลอัจฉริยะจากมุมมองทางอากาศ

นำข้อมูลภาพถ่ายทางอากาศ แผนที่ภูมิประเทศ และเทคโนโลยี AI มาช่วยวิเคราะห์เส้นทาง ประเมินข้อจำกัดของพื้นที่ และวางแผนภารกิจให้มีความแม่นยำยิ่งขึ้น โดยเฉพาะพื้นที่ภูเขาสลับซับซ้อนหรือพื้นที่ที่การเดินทางทางบกมีข้อจำกัด

หัวใจสำคัญของการพัฒนาครั้งนี้ คือการเชื่อมต่อระบบทั้ง 3 ส่วนเข้าด้วยกัน โดยมีโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล เครือข่ายสื่อสารของทรู และเทคโนโลยี AI เป็นองค์ประกอบสำคัญในการเชื่อมโยงข้อมูลตลอดเส้นทาง ทำให้ True SkyBridge ไม่ได้ทำหน้าที่เพียงควบคุมการบินของโดรน แต่สามารถบริหารจัดการภารกิจขนส่งได้ตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง และเชื่อมโยงการขนส่งหลายรูปแบบให้ทำงานร่วมกันภายใต้ระบบบริหารจัดการเดียว

การพัฒนาดังกล่าวยังช่วยให้สามารถนำข้อมูลจากการปฏิบัติงานจริงมาปรับปรุงระบบวางแผนขนส่ง การเชื่อมต่อยานพาหนะ การติดตามสถานะ และการประสานงานในสถานการณ์ฉุกเฉิน เพื่อให้โรงพยาบาลและหน่วยงานสาธารณสุขอื่น ๆ สามารถนำแพลตฟอร์มไปประยุกต์ใช้ตามความเหมาะสมของแต่ละพื้นที่ได้ในอนาคต

3 ภารกิจท้าทายที่แม่แจ่ม ทดสอบตั้งแต่ส่งยาถึงบ้านจนถึงบินระยะไกล 100 กิโลเมตร

การนำ True SkyBridge Full-Suite Platform มาใช้ที่อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ ถือเป็นการต่อยอดจากปัวโมเดลสู่โจทย์ที่ท้าทายมากขึ้น เนื่องจากแม่แจ่มมีลักษณะภูมิประเทศเป็นภูเขาสลับซับซ้อน ชุมชนกระจายตัว และมีข้อจำกัดในการเดินทางในบางพื้นที่

การปฏิบัติการครั้งนี้มีโรงพยาบาลเทพรัตนเวชชานุกูล เฉลิมพระเกียรติ 60 พรรษา เป็นหน่วยงานหลักในการดำเนินงาน สนับสนุนการนำส่งยา เวชภัณฑ์ สิ่งส่งตรวจ และอุปกรณ์ทางการแพทย์ระหว่างหน่วยบริการ ทั้งในภาวะปกติและภาวะฉุกเฉิน โดยมีการทดสอบ 3 ภารกิจสำคัญ ดังนี้

ภารกิจที่ 1: Critical NCD Care — ส่งยาถึงบ้าน เพื่อผู้ป่วยที่เดินทางไม่ได้

ภารกิจแรกมุ่งทดสอบการนำส่งยารักษาโรคให้แก่ผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง หรือ NCDs ที่ไม่สะดวกเดินทาง โดยใช้โดรนขนส่งยาไปยังจุดรับที่กำหนด พร้อมระบบร่มชูชีพสำหรับส่งมอบยา เพื่อทดสอบรูปแบบการส่งยาถึงบ้านผู้ป่วยในพื้นที่ห่างไกล

เส้นทางการทดสอบเริ่มจากสนามโรงเรียนแม่แจ่มไปยังบ้านผู้ป่วย โดยหากใช้การขนส่งทางบกจะมีระยะทางไป-กลับ 28 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทางรวม 1 ชั่วโมง 4 นาที ขณะที่การใช้โดรนใช้เวลาบินเพียง 14 นาที

การทดสอบนี้จึงมุ่งแสดงให้เห็นถึงศักยภาพของการขนส่งทางอากาศในการลดระยะเวลาเดินทาง และเพิ่มโอกาสให้ผู้ป่วยที่มีข้อจำกัดในการเดินทางได้รับยาอย่างสะดวกและรวดเร็วยิ่งขึ้น ทั้งนี้ การนำไปใช้จริงยังต้องคำนึงถึงความปลอดภัยของการบิน การส่งมอบยา และความเหมาะสมของระบบบริการในแต่ละพื้นที่

ภารกิจที่ 2: Intelligent Resilient Logistics — ผสานทุกการขนส่ง เพื่อเข้าถึงทุกพื้นที่

ภารกิจที่สองทดสอบการเชื่อมโยงการขนส่งหลายรูปแบบ ได้แก่ รถขนส่ง โดรน และรถจักรยานยนต์ ให้ทำงานภายใต้แผนการขนส่งเดียวกัน โดยใช้แพลตฟอร์ม True SkyBridge เชื่อมโยงข้อมูลและติดตามการขนส่งตลอดเส้นทาง

การปฏิบัติการเริ่มจากรถขนส่งออกจากโรงพยาบาลเทพรัตนเวชชานุกูล เฉลิมพระเกียรติ 60 พรรษา ก่อนส่งต่อยาและเวชภัณฑ์ด้วยโดรนไปยังสถานีอนามัยบ้านนาฮ่อง เนื่องจากสะพานและเส้นทางคมนาคมบางช่วงถูกตัดขาด ทำให้การขนส่งด้วยยานพาหนะทางบกเพียงอย่างเดียวมีข้อจำกัด

ภารกิจนี้มีระยะทางขนส่งรวมทั้งทางบกและทางอากาศไป-กลับ 69 กิโลเมตร โดยมุ่งทดสอบความสามารถในการบริหารจัดการเส้นทางที่มีอุปสรรค การประสานงานระหว่างยานพาหนะหลายประเภท และการติดตามสถานะการขนส่งผ่านระบบเดียวกัน

การเชื่อมโยงรูปแบบการขนส่งดังกล่าวเป็นแนวทางสำคัญสำหรับพื้นที่ที่ไม่สามารถเดินทางด้วยรถยนต์ได้ตลอดเส้นทาง โดยสามารถเลือกใช้ยานพาหนะให้เหมาะสมกับสภาพพื้นที่และเชื่อมต่อการส่งมอบระหว่างกันได้

ภารกิจที่ 3: Beyond the Distance — ก้าวข้ามระยะทาง เชื่อมต่อทุกชีวิต

ภารกิจที่สามเป็นการทดสอบบินอัตโนมัติระยะไกล โดยใช้โดรนประเภท eVTOL บินจากสนามโรงเรียนแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ ไปยังลานโรงเรียนบ้านแม่อูคอ จังหวัดแม่ฮ่องสอน ตามแผนการบินไป-กลับรวมระยะทาง 100 กิโ