พาณิชย์ ต่อยอด “เทศกาลข้าวประณีต” สู่เชียงใหม่ ชูภูมิปัญญาท้องถิ่น เพิ่มมูลค่าข้าวไทย สร้างรายได้ยั่งยืน

พาณิชย์ ต่อยอด “เทศกาลข้าวประณีต” สู่เชียงใหม่ จัดกิจกรรม “เกี่ยว กับ ก่ำ” พาสัมผัสแหล่งปลูกข้าวก่ำดอยสะเก็ด ชูภูมิปัญญาท้องถิ่น เพิ่มมูลค่าข้าวไทย สร้างรายได้ให้เกษตรกรอย่างยั่งยืน
 
กรมการค้าภายใน กระทรวงพาณิชย์ ต่อยอดงาน “เทศกาลข้าวประณีต (KHAOPRANEAT Fair 2026)” สู่จังหวัดเชียงใหม่ จัดกิจกรรมพิเศษ “เกี่ยว กับ ก่ำ” (Khao Praneat Visit Farm) ในวันเสาร์ที่ 14 พฤศจิกายน 2569 ณ กลุ่มข้าวก่ำล้านนา ตำบลลวงเหนือ อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ โดยมีนางสาวญาณี ศรีมณี รองอธิบดีกรมการค้าภายใน กระทรวงพาณิชย์ พร้อมคณะ นางบาลเย็น สุนันตา ประธานกลุ่มเกษตรอินทรีย์บ้านสันทราย (หรือ บ้านเย็นตาเกษตรอินทรีย์) และผู้เกี่ยวข้อง นำลงพื้นที่สัมผัสแหล่งปลูกข้าวก่ำดอยสะเก็ดในช่วงฤดูเก็บเกี่ยว เรียนรู้ภูมิปัญญาการปลูกและกระบวนการผลิตข้าวประณีตจากเกษตรกรโดยตรง ถ่ายทอดคุณค่าและเอกลักษณ์ของข้าวพื้นถิ่น พร้อมเปิดมุมมองการพัฒนาข้าวคุณภาพสูงสู่สินค้ามูลค่าเพิ่ม เพื่อสร้างโอกาสทางการตลาดและยกระดับรายได้ให้แก่เกษตรกรและชุมชนอย่างยั่งยืน
 
การจัดกิจกรรมครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของ โครงการส่งเสริมและพัฒนาตลาดข้าวคุณภาพสูง เพื่อเพิ่มรายได้เกษตรกร ปี 2569 ภายใต้แนวทางการยกระดับข้าวไทยสู่สินค้ามูลค่าสูง โดยนำจุดแข็งด้านความหลากหลายของสายพันธุ์ ภูมิปัญญาการผลิต และเอกลักษณ์ของแต่ละพื้นที่มาสร้างจุดขาย ควบคู่กับการเชื่อมโยงผู้ผลิตกับตลาดที่เหมาะสม ตามแนวทาง “ตลาดนำ นวัตกรรมเสริม เพิ่มรายได้” เพื่อให้เกษตรกรสามารถพัฒนาคุณภาพสินค้าให้ตอบโจทย์ความต้องการของตลาด และจำหน่ายข้าวได้ในราคาที่สะท้อนคุณค่าอย่างแท้จริง
 
แนวคิด “ข้าวประณีต” ให้ความสำคัญกับการพัฒนาคุณภาพข้าวตลอดห่วงโซ่การผลิต ตั้งแต่การคัดเลือกสายพันธุ์และพื้นที่เพาะปลูก การดูแลรักษาและเก็บเกี่ยว การแปรรูปและควบคุมมาตรฐาน ไปจนถึงการสร้างแบรนด์และขยายช่องทางตลาด โดยกรมการค้าภายในได้คัดเลือกกลุ่มผู้ผลิตข้าวประณีตที่มีศักยภาพจำนวน 466 กลุ่มทั่วประเทศ เพื่อส่งเสริมและพัฒนาข้าวคุณภาพสูงให้มีจุดขายที่ชัดเจน ทั้งด้านแหล่งผลิต คุณลักษณะเฉพาะ และเรื่องราวเบื้องหลังการผลิต ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการสร้างความแตกต่างและเพิ่มขีดความสามารถทางการแข่งขันให้แก่ข้าวไทย
 
สำหรับกิจกรรม “เกี่ยว กับ ก่ำ” (Khao Praneat Visit Farm) มุ่งนำเสนอเรื่องราวของ “ข้าวก่ำดอยสะเก็ด” ผ่านประสบการณ์เรียนรู้จากแหล่งผลิตจริง ณ กลุ่มข้าวก่ำล้านนา ตำบลลวงเหนือ อำเภอดอยสะเก็ด ซึ่งเป็นพื้นที่ที่สืบทอดภูมิปัญญาการปลูกข้าวพื้นถิ่น โดยผู้เข้าร่วมกิจกรรมจะได้เรียนรู้ที่มาของข้าวก่ำดอยสะเก็ด แนวทางการเพาะปลูก และความใส่ใจในแต่ละขั้นตอนการผลิตจากเกษตรกรผู้ปลูกโดยตรง เพื่อสะท้อนให้เห็นถึงคุณค่าของข้าวที่ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงผลผลิต แต่ยังเชื่อมโยงกับภูมิปัญญา วิถีชีวิต และอัตลักษณ์ของชุมชนท้องถิ่น
 
ภายในกิจกรรม ผู้เข้าร่วมจะได้เยี่ยมชมแปลงนาในช่วงฤดูเก็บเกี่ยว โรงเรือน และชมการสาธิตกรรมวิธีการผลิตข้าวประณีต รวมถึงการจัดการข้าวเปลือกซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญในการรักษาคุณภาพข้าว พร้อมร่วมรับประทานอาหารกลางวันในรูปแบบ“สำรับชุมชน” และพูดคุยแลกเปลี่ยนมุมมองกับเกษตรกรและตัวแทนผู้จัดงาน เพื่อทำความเข้าใจความประณีตเบื้องหลังข้าวแต่ละเมล็ด ตั้งแต่การดูแลคุณภาพ การสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น ไปจนถึงแนวทางการพัฒนาข้าวพื้นถิ่นให้เป็นผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าสูงขึ้น
 
การเปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมได้สัมผัสกระบวนการผลิตจากแหล่งปลูกจริง ยังช่วยสร้างความเข้าใจถึงความแตกต่างของข้าวแต่ละสายพันธุ์ ตลอดจนความสำคัญของแหล่งผลิตและมาตรฐานคุณภาพ ซึ่งสามารถนำมาต่อยอดเป็นจุดขายของผลิตภัณฑ์ สร้างเรื่องราวและอัตลักษณ์ให้แก่ข้าวไทย ขณะเดียวกันยังเป็นการส่งเสริมให้ผู้บริโภคและผู้ประกอบการมองเห็นคุณค่าของข้าวพื้นถิ่นมากกว่าการแข่งขันด้านราคา และสนับสนุนการเลือกใช้ข้าวคุณภาพสูงจากเกษตรกรไทย
 
กิจกรรม “เกี่ยว กับ ก่ำ” เป็นอีกหนึ่งกิจกรรมสำคัญของงาน“เทศกาลข้าวประณีต” ครั้งแรก ณ จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งจัดขึ้นที่ตลาดจริงใจ โดยมุ่งเชื่อมโยงเรื่องราวจากแหล่งผลิตสู่ผู้บริโภคและตลาด สร้างการรับรู้ถึงคุณค่าของข้าวไทยผ่านประสบการณ์จริง พร้อมเปิดโอกาสให้เกษตรกรนำจุดแข็งด้านคุณภาพ ภูมิปัญญา และเอกลักษณ์ท้องถิ่นมาต่อยอดเชิงพาณิชย์ เพื่อขยายโอกาสทางการค้า เพิ่มมูลค่าสินค้า และสร้างรายได้ที่มั่นคงให้แก่เกษตรกรในระยะยาว

นอกจากนี้ในงานยังมีการร่วมลงนาม (MOU) การเชื่อมโยงธุรกิจ (Business Matching) ว่าด้วยการซื้อขายข้าวคุณภาพสูง (ข้าวประณีต) ระหว่างผู้ซื้อ และกลุ่มวิสาหกิจชุมชน รวมไปถึงกลุ่มเกษตรกรผู้ขายหลายแห่ง สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจกว่า 30 ล้านบาท

ความร่วมมือในครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อยกระดับผลผลิตทางการเกษตรของชุมชนให้ได้มาตรฐานและมีคุณภาพสูง พร้อมสร้างตลาดรองรับที่มั่นคงและเป็นธรรม อันเป็นการสร้างมูลค่าเพิ่มและขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืนต่อไปด้วย