ยกระดับแปรรูป “ชาเขียวอ่างขาง” ดันชาเขียวคุณภาพ สู่ “มัทฉะไทย”

“ม.แม่โจ้ สร้างภูมิภาคศูนย์กลางนวัตกรรมและอุตสาหกรรมชาเขียวครบวงจร” ยกระดับแปรรูปชาเขียวอ่างขาง เปิดพื้นที่เรียนรู้ผ่านการลงมือทำ ต่อยอดสู่มัทฉะไทย

มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ร่วมกับมูลนิธิโครงการหลวง นำองค์ความรู้ด้านวิศวกรรมและเทคโนโลยีการแปรรูปผลผลิตทางการเกษตรสู่สถานีเกษตรหลวงอ่างขาง จังหวัดเชียงใหม่ ผ่านการพัฒนาโรงงานต้นแบบและเครื่องจักรแปรรูปชาเขียวผง พร้อมสร้างพื้นที่เรียนรู้ภาคปฏิบัติใกล้แหล่งปลูก เพื่อให้การพัฒนาผลิตภัณฑ์เดินหน้าควบคู่กับการพัฒนาทักษะของคนในพื้นที่ สร้างมูลค่าใบชาที่เติบโตบนพื้นที่สูง สู่การพัฒนาเป็นชาเขียวผงที่มีโอกาสต่อยอดทางการตลาด

แนวทางดังกล่าวเสมือนการสร้าง “ภูมิภาคศูนย์กลางนวัตกรรมและอุตสาหกรรมชาเขียวครบวงจปฏิบัติมาไว้กลางดอย” เปิดโอกาสให้เกษตรกรและผู้ปฏิบัติงานเข้าถึงเครื่องมือ ศึกษากระบวนการผลิต และเรียนรู้การควบคุมคุณภาพจากการลงมือทำ โดยมุ่งนำผลงานวิจัยไปใช้เพิ่มมูลค่าใบชาท้องถิ่น และวางรากฐานการพึ่งพาตนเองด้านการแปรรูปบนพื้นที่สูง โครงการ “การพัฒนากระบวนการผลิตชาเขียวผงพร้อมชงจากใบชาท้องถิ่น: กรณีศึกษาสถานีเกษตรหลวงอ่างขาง” มีรองศาสตราจารย์ ดร.ฤทธิชัย อัศวราชันย์ อาจารย์ประจำหลักสูตรวิศวกรรมมหาบัณฑิต สาขาวิศวกรรมเกษตรสมัยใหม่ คณะวิศวกรรมและอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยแม่โจ้ เป็นหัวหน้าโครงการ ได้รับทุนสนับสนุนจากสำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) และดำเนินงานร่วมกับมูลนิธิโครงการหลวง เพื่อพัฒนากระบวนการผลิตที่เหมาะสมกับคุณลักษณะของใบชาและบริบทการใช้งานจริงในพื้นที่

รองศาสตราจารย์ ดร.ฤทธิชัย อัศวราชันย์ หัวหน้าโครงการ กล่าวว่า “จุดเด่นของผลสำเร็จของงานวิจัยคือการนำใบชาที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพสม่ำเสมอ โดยเฉพาะสีเขียวตามธรรมชาติ ซึ่งเป็นคุณลักษณะที่ผู้บริโภคมองเห็นได้ตั้งแต่แรก ทีมวิจัยจึงศึกษากระบวนการผลิตอย่างต่อเนื่องตั้งแต่การคัดเลือกวัตถุดิบ การนึ่ง การลดอุณหภูมิ การอบแห้ง ไปจนถึงการบดและร่อนผงชา เพื่อทำความเข้าใจว่าแต่ละขั้นตอนส่งผลต่อคุณภาพผลิตภัณฑ์อย่างไร และควรควบคุมกระบวนการผลิตอย่างไรให้เหมาะสม

ผลการดำเนินโครงการ สามารถติดตั้งโรงงานต้นแบบสำหรับห้องปฏิบัติการ พร้อมติดตั้งชุดเครื่องจักรสำหรับการนึ่ง อบแห้ง บดหยาบ บดละเอียด และร่อนผงชา รองรับการศึกษาทดลองและการถ่ายทอดเทคโนโลยี การมีเครื่องมืออยู่ใกล้แหล่งวัตถุดิบช่วยให้สามารถเชื่อมการเก็บเกี่ยวกับการแปรรูป และใช้พื้นที่ผลิตจริงเป็นฐานในการเรียนรู้ร่วมกันระหว่างนักวิจัย ผู้ปฏิบัติงาน และเกษตรกร