วิทยาลัยเทคโนโลยีโปลิเทคนิคลานนา จังหวัดเชียงใหม่ เดินหน้านโยบายสถานศึกษาปลอดควันบุหรี่ 100 เปอร์เซ็นต์อย่างเข้มข้น ควบคู่กับการจัดกิจกรรมรณรงค์เนื่องในวันงดสูบบุหรี่โลก 31 พฤษภาคม ภายใต้แนวคิด “World No Tobacco Day ร่วมสุขภาพดี ห่างไกลบุหรี่ไปด้วยกัน ไม่สูบ ไม่รับควัน ใส่ใจสุขภาพ และเพื่ออนาคตที่ดี” โดยมีการให้ความรู้แก่นักศึกษากว่า 4,000 คน เกี่ยวกับพิษภัยของบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า ซึ่งเป็นภัยเงียบที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพ และเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้คนรุ่นใหม่จำนวนไม่น้อยเจ็บป่วยจากการทดลองและการสูบ พร้อมเชิญชวนให้นักศึกษาร่วมกันสร้างสังคมปลอดบุหรี่ทั้งในและนอกสถานศึกษา เพื่อให้ทุกคนได้สูดอากาศบริสุทธิ์และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
อาจารย์ครรชิต เมฆขลา รองผู้อำนวยการฝ่ายวิชาการ วิทยาลัยเทคโนโลยีโปลิเทคนิคลานนา เปิดเผยว่า นักศึกษาที่เข้ามาเรียนในวิทยาลัยส่วนใหญ่มีอายุตั้งแต่ 16 ปีขึ้นไป และเริ่มศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.1) ซึ่งเป็นช่วงวัยหัวเลี้ยวหัวต่อของการใช้ชีวิต จำเป็นต้องได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะเรื่องการสูบบุหรี่ที่ถือเป็นหนึ่งในปัจจัยเสี่ยงและเป็นจุดเริ่มต้นของการใช้สารเสพติดหลายชนิด วิทยาลัยจึงให้ความสำคัญกับการป้องกันและปราบปรามการสูบบุหรี่อย่างจริงจัง เนื่องจากเป็นการกระทำที่ผิดระเบียบของสถานศึกษาและยังผิดกฎหมายอีกด้วย
อาจารย์ครรชิต กล่าวว่า วิทยาลัยได้กำหนดมาตรการควบคุมพฤติกรรมนักศึกษาตั้งแต่วันรับสมัครเข้าเรียน โดยมีการจัดทำข้อตกลงและเงื่อนไขร่วมกันระหว่างนักศึกษา ผู้ปกครอง และสถานศึกษา พร้อมจัดประชุมชี้แจงสร้างความเข้าใจ รวมถึงจัดค่ายปรับพื้นฐานสำหรับนักศึกษาทุกชั้นปีก่อนเปิดภาคเรียน เพื่อปลูกฝังระเบียบวินัยและสร้างค่านิยมที่ถูกต้องในการใช้ชีวิต
นอกจากนี้ วิทยาลัยยังมีมาตรการเฝ้าระวังอย่างเข้มงวดตลอดระยะเวลาที่นักศึกษาใช้ชีวิตภายในสถานศึกษา ทั้งการตรวจค้น การติดตั้งกล้องวงจรปิดมากกว่า 300 ตัว ครอบคลุมพื้นที่เสี่ยงต่าง ๆ เช่น ห้องน้ำและบริเวณโดยรอบวิทยาลัย โดยมีอาจารย์ประจำห้อง CCTV คอยเฝ้าติดตามภาพตลอดเวลา หากพบพฤติกรรมสุ่มเสี่ยง เช่น นักศึกษาเข้าห้องน้ำพร้อมกันหลายคน หรือมีพฤติกรรมที่อาจเกี่ยวข้องกับการสูบบุหรี่ อาจารย์ที่เฝ้าระวังจะประสานอาจารย์ประจำคลินิกพัฒนานักศึกษาและอาจารย์ฝ่ายปกครองที่ประจำอยู่ตามจุดต่าง ๆ เข้าตรวจสอบทันที
จากการดำเนินมาตรการดังกล่าว ในปีการศึกษานี้พบกรณีนักศึกษาลักลอบสูบบุหรี่จำนวน 7 ราย จากจำนวนนักศึกษาทั้งหมดกว่า 4,000 คน โดยเมื่อพบการกระทำผิดจะมีการนำตัวนักศึกษามาสอบสวนหาสาเหตุของการสูบบุหรี่ ทำการตักเตือนและจัดทำประวัติ พร้อมทั้งประสานผู้ปกครองเพื่อร่วมกันหาแนวทางแก้ไขปัญหา รวมถึงมีการหักคะแนนคุณธรรมจำนวน 50 คะแนน จากคะแนนเต็ม 100 คะแนน
รองผู้อำนวยการฝ่ายวิชาการ วิทยาลัยเทคโนโลยีโปลิเทคนิคลานนา กล่าวอีกว่า หากนักศึกษาคนใดถูกหักคะแนนคุณธรรมจนหมด จะต้องเข้าร่วมค่ายคุณธรรมในช่วงปิดภาคเรียน เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรม โดยได้รับความร่วมมือจากภาคีเครือข่ายหลายหน่วยงาน อาทิ พระสงฆ์ เจ้าหน้าที่ตำรวจ เจ้าหน้าที่กรมสุขภาพจิต เจ้าหน้าที่ตำรวจตระเวนชายแดน และสารวัตรนักเรียน ที่จะผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนมาให้ความรู้เกี่ยวกับข้อกฎหมาย พิษภัยของบุหรี่และสารเสพติด รวมถึงแนวทางการดำเนินชีวิตที่เหมาะสมตลอดระยะเวลาการเข้าค่าย
อาจารย์ครรชิต เปิดเผยเพิ่มเติมว่า จากสถิติการตรวจยึดบุหรี่ในปัจจุบัน พบว่าส่วนใหญ่ยังคงเป็นบุหรี่มวนมากกว่าบุหรี่ไฟฟ้า เนื่องจากบุหรี่ไฟฟ้าเป็นสิ่งผิดกฎหมาย ส่งผลให้พฤติกรรมการสูบบุหรี่ของเยาวชนเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม
ขณะเดียวกัน วิทยาลัยยังส่งเสริมให้นักศึกษาคิดค้นนวัตกรรมเพื่อสร้างเสริมสุขภาพและแก้ไขปัญหาการสูบบุหรี่ในสังคม โดยนักศึกษาสามารถคว้ารางวัลชนะเลิศจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) จากโครงงานนวัตกรรมสร้างเสริมสุขภาพ “สติกเกอร์ลดและเลิกการสูบบุหรี่” และได้รับรางวัลระดับดีเลิศจากโครงงาน “ลิปสติกดอกหญ้าขาวลดการสูบบุหรี่” ของนักศึกษาสาขาวิชาบริหารธุรกิจ
สำหรับโครงงาน “ลิปสติกดอกหญ้าขาวลดการสูบบุหรี่” เป็นผลงานของ “ทีมครูปั้น เด็กปรุง” ที่เกิดจากกระบวนการจัดการเรียนรู้ในห้องเรียนนวัตกรรม โดยใช้แนวคิด Design Thinking หรือกระบวนการคิดเชิงออกแบบ เพื่อพัฒนาศักยภาพนักศึกษาในการสร้างสรรค์นวัตกรรมที่สามารถนำไปต่อยอดและใช้ประโยชน์ได้จริงในสังคม ภายหลังพบว่าอัตราการสูบบุหรี่ของประชากรไทยยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะการแพร่ระบาดของบุหรี่แบบมวนและบุหรี่ไฟฟ้าในกลุ่มเยาวชนที่มีอายุน้อยลง และพบเห็นได้แม้แต่ในกลุ่มเด็กนักเรียนระดับประถมศึกษา
จากปัญหาดังกล่าว ทีมวิจัยจึงพัฒนา “ลิปสติกหญ้าดอกขาว” ซึ่งใช้สมุนไพรธรรมชาติที่มีคุณสมบัติช่วยเปลี่ยนรสชาติของบุหรี่ ทำให้ผู้สูบรู้สึกไม่อยากสูบบุหรี่ต่อไป และเป็นอีกหนึ่งแนวทางในการช่วยลด ละ และเลิกการสูบบุหรี่ในกลุ่มผู้สูบ
ด้วยผลงานวิจัยและโครงงานของนักศึกษา ประกอบกับนโยบายขับเคลื่อนสถานศึกษาปลอดควันบุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์อย่างจริงจัง ส่งผลให้วิทยาลัยเทคโนโลยีโปลิเทคนิคลานนาได้รับรางวัลสถานศึกษาต้นแบบปลอดบุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ระดับเขตสุขภาพที่ 1 ประเภทดีเด่น สะท้อนถึงความสำเร็จในการสร้างสภาพแวดล้อมทางการศึกษาที่ปลอดภัยและส่งเสริมสุขภาวะที่ดีให้กับเยาวชนอย่างเป็นรูปธรรม