สทนช.มั่นใจแผนแม่บท ช่วยลุ่มน้ำปิง มีความมั่นคงด้านทรัพยากรน้ำ ยั่งยืน

สทนช. เชื่อมั่น แผนแม่บทลุ่มน้ำปิงฉบับปรับปรุง จะเป็นแผนที่นำทางสำคัญ ช่วยให้ลุ่มน้ำปิงมีความมั่นคงด้านทรัพยากรน้ำอย่างยั่งยืน

เมื่อวันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2569 ที่โรงแรมคุ้มภูคำ อ.เมืองเชียงใหม่ นายไวฑิต โอชวิช รองเลขาธิการสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ นายรัฐพล นราดิศร ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ร่วมรับฟังหารือการปรับปรุงแผนแม่บทลุ่มน้ำปิง (พ.ศ. 2566 – 2580) ด้วยกระบวนการ SEA รับมือ Climate Change วางแผนใหม่เพื่อยกระดับการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำให้เท่าทันสถานการณ์ สู่ความมั่นคงของทรัพยากรน้ำอย่างยั่งยืน

สทนช. เดินหน้าปรับปรุงแผนแม่บทการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำลุ่มน้ำปิง เพื่อตอบโจทย์ ความเสี่ยงจากสภาพอากาศสุดขั้วที่ทวีความรุนแรงและเกิดถี่ขึ้น โดยนำกระบวนการประเมินสิ่งแวดล้อม ระดับยุทธศาสตร์ (SEA) มาใช้เป็นกรอบหลักเป็นครั้งแรก พร้อมขับเคลื่อนด้วยข้อมูลเชิงพื้นที่และการมี ส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้เสียอย่างต่อเนื่อง ผ่านเวทีปฐมนิเทศ เวทีย่อย 40 ครั้ง ครอบคลุมทุกลุ่มน้ำสาขา ก่อนสรุปผลในเวทีปัจฉิมนิเทศ เพื่อจัดทำแผนแม่บทบริหารทรัพยากรน้ำที่ ชัด วัดผลได้ และนำไปใช้จริง

ลุ่มน้ำปิง กำลังเดินทางมาถึงช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ เมื่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ทำให้เหตุการณ์สุดขั้วเกิดถี่ขึ้นและรุนแรงขึ้น ในขณะที่เมืองขยายตัว การใช้ที่ดินเปลี่ยนไป ความต้องการใช้น้ำ จากหลายภาคส่วนเพิ่มสูง และระบบบริหารจัดการต้องประสานงานข้ามหน่วยงานมากกว่าที่เคย ทุกอย่าง เกิดขึ้นพร้อมกันจนการแก้ปัญหาแบบรายจุดไม่เพียงพออีกต่อไป นี่คือเหตุผลที่สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ ขับเคลื่อนการปรับปรุงแผนแม่บทการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำลุ่มน้ำปิง เพื่อทำให้แผนแม่บทเป็นเครื่องมือที่ มองเห็นภาพรวมทั้งลุ่มน้ำ วางทิศทางร่วมกันได้ชัด จัดลำดับความสำคัญของมาตรการและชุดโครงการอย่าง เป็นระบบ ลดการทำงานซ้ำซ้อน และยึดข้อมูลเชิงประจักษ์ควบคู่กับเสียงของคนในพื้นที่เป็นแกนหลักของ การตัดสินใจ เพื่อให้การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำตอบโจทย์ได้จริงและเดินต่อได้อย่างมั่นคงในระยะยาว

สิ่งที่ทำให้การปรับปรุงครั้งนี้ต่างออกไป คือการนำกระบวนการประเมินสิ่งแวดล้อมระดับยุทธศาสตร์ หรือ SEA มาใช้เป็นกรอบหลักของการจัดทำแผนแม่บทเป็นครั้งแรก โดยสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ ตั้งใจให้ SEA เป็นกระบวนการช่วยคิดตั้งแต่ต้นทาง ไม่ใช่รอไปแก้ผลกระทบปลายทาง SEA ทำให้การพิจารณา ทางเลือกไม่ติดอยู่กับโครงการรายจุด แต่ขยับขึ้นไปเห็นภาพยุทธศาสตร์ของทั้งลุ่มน้ำ มองให้ครบทั้งมิติ เศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม และความยั่งยืนเชิงพื้นที่ เหตุผลของการเลือกทางเลือกจึงอธิบายได้อย่างชัดเจน โปร่งใส ตรวจสอบได้ และสื่อสารกับสาธารณะได้ดีขึ้น ที่สำคัญ SEA วางการมีส่วนร่วมไว้เป็นหัวใจ ให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเข้ามาร่วมตั้งคำถาม ร่วมกำหนดประเด็นสำคัญ ร่วมพัฒนาทางเลือก ร่วมประเมินผล กระทบ และร่วมออกแบบมาตรการลดผลกระทบและเพิ่มประโยชน์ร่วม เพื่อทำให้แผนแม่บทไม่ได้เป็นเอกสาร ของหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง แต่เป็นแผนที่คนในลุ่มน้ำรู้สึกเป็นเจ้าของร่วมกัน