เยี่ยมฟาร์มตัวอย่าง บ้านแม่ตุงติง ตามแนวพระราชดำริแม่ของแผ่นดิน

ฟาร์มตัวอย่างตามพระราชดำริ บ้านแม่ตุงติง อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่ หรืออีกชื่อหนึ่งคือ "ชุมชนรักษ์ป่าไม้บ้านแม่ตุงติง ได้รับรางวัลชนะเลิศการประกวดในโครงการ "ชุมชนรักษ์ป่าไม้"ระดับประเทศ ที่จัดโดยสำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (กปร.) ประจำปี 2554
 

ชุมชนรักษ์ป่าไม้บ้านแม่ตุงติง ตั้งอยู่หมู่ 5 ตำบลแม่สาบ อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่ มีราษฎรอาศัยจำนวน 45 หลังคาเรือน 180 คน มีนายอุดม อุทธาปา ดำรงตำแหน่งผู้ใหญ่บ้านติดต่อกันมาหลายสมัย ตั้งแต่ปี 2528 เป็นชุมชนที่มีประวัติการต่อสู้ทางอุดมการณ์การรักษาป่า ที่มีทั้งผู้นำและชุมชนที่น่ายกย่อง และได้น้อมนำพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มาใช้ในการบริหารจัดการป่าอย่างเป็นรูปธรรม เช่น พระราชดำริปลูกป่าโดยไม่ต้องปลูก คือการปล่อยให้ต้นไม้เจริญเติบโตเองตามธรรมชาติ ชุมชนจะมีกฏระเบียบในการดูแล ออกลาดตระเวน โดยมีข้อตกลงในการใช้ประโยชน์จากป่า เพื่อให้ป่าได้ฟื้นตัวและคงความอุดมสมบูรณ์อยู่ตลอดไป
 

การสร้างฝายชะลอน้ำความชุ่มชื้น ชุมชนร่วมกันสร้าง ซ่อมแซม รักษา อันสะท้อนถึงความรักและความหวงแหน เอาใจใส่ต่อ
ผืนป่าแห่งนี้ตลอดเวลา พระราชดำริปลูกป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง พื้นที่ว่างของขุมชน ไม่ว่าจะเป็นหัวไร่ปลายนา ที่ทำกิน พื้นที่ป่าชุมชน หรือรอบป่าต้นน้ำ ประชาชนจะปลูกไม้ 3 อย่าง คือไม้ใช้สอย ไม้ผล ไม้ยืนต้น เช่น สัก หวาย กาแฟ ซึ่งจะทำให้เกิดประโยชน์ที่ 4 คือเป็นป่าที่ให้ความชุ่มชื้น อุดมสมบูรณ์ และเป็นแหล่งต้นน้ำลำธารได้ในอนาคต
พระราชดำริปลูกป่าในใจคน ชุมชนมีวิธีการอนุรักษ์ป่าไม้ที่เป็นระบบจากอดีตด้วยวัฒธรรม ประเพณีอันดีงาม ช่วยย้ำเตือนให้เกิดจิตสำนึก ความร่วมมือจนถึงรุ่นปัจจุบัน สร้างระบบเครือข่ายความร่วมมือกับชุมชนใกล้เคียง เป็นการปลูกฝังอุดมการณ์การอนุรักษ์ป่าที่มุ่งมั่นจริงจังมาโดยตลอด
 

    เมื่อวันที่ 5 มีนาคม 2540 สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนินทรงเยี่ยมราษฏร ณ ป่าอนุรักษ์บ้านแม่ตุงติง พระองค์ทรงทราบว่า ราษฏรที่นี่มีความเป็นอยู่ที่ยากจน แต่มีความมุ่งมั่นในการที่จะช่วยกันดูแลรักษาป่า จึงมีพระราชดำริให้จัดตั้งฟาร์มตัวอย่างในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิตติ์ พระบรมราชานุญาต บ้านแม่ตุงติงขึ้น เพื่อเป็นรางวัลให้แก่ราษฏรบ้านแม่ตุงติง โดยใช้พื้นที่ป่าเสื่อมโทรม ทั้งหมด 147 ไร่ ดำเนินงานในลักษณะศูนย์สาธิตและฝึกอบรมด้านการเกษตร ปศุสัตว์ งานศิลปกรรม ตลอดจนการปลูกไม้โตเร็วไว้เพื่อใช้
ทั้งนี้ฟาร์มตัวอย่างบ้านแม่ตุงติง เป็นพื้นที่ที่ราษฏรมีรายได้เสริมจากการดำเนินงาน เป็นแหล่งอาหารให้กับราษฏรในพื้นที่โครงการ เป็นแหล่งศึกษาและถ่ายทอดให้ราษฏรนำไปปฏิบัติเองได้โดยใช้วัสดุอุปกรณ์ที่มีอยู่ในท้องถิ่น สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จพระราชดำเนินทรงเยี่ยมราษฏร รวม 7 ครั้ง ได้แก่ วันที่ 5 มีนาคม 2540 วันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2541 วันที่ 19 มกราคม 2542 วันที่ 17 มกราคม 2543 วันที่ 27 มกราคม 2544 วันที่ 12 มกราคม 2545 และวันที่ 3 มีนาคม 2547
 

พระราชเสาวณีย์สมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินีนาถ ได้พระราชทานแก่ชาวบ้านแม่ตุงติงทุ กครั้งที่เสด็จ เช่น ควรขยายพันธุ์นกปากส้อม นกเขา ขยายพันธุ์เก้งและเนื้อทรายสู่ธรรมชาติ ทดลองเลี้ยงและขยายพันธุ์นกกระจาบ เลี้ยงและขยายพันธุ์สุกรพันธุ์จินหัวเพิ่ม เพื่อผลิตทำแฮมและแปรรูปต่อไป เพาะพันธุ์กบนาให้มากขึ้น ผลิตผ้าทอตีนจกโดยใช้ฝ้ายพื้นเมืองอย่างหนาและสีธรรมชาติ ปลูกไม้โมกมันเพิ่มขึ้น สร้างโรงเลี้ยงแกะและปลูกหญ้าเลี้ยงแกะขน ปรับปรุงโรงตีเหล็ก ฯลฯ 
"น้อมส่งเสด็จสู่สวรรคาลัย" ถวายความอาลัย สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชชนนีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง