ไม้ใบราคาแพงดูให้ดี เป็นใบด่างหรือเป็นโรค

ปัจจุบันความนิยมในการเลี้ยงต้นไม้มีมากขึ้น ซึ่งต้นไม้ที่ได้รับความนิยมชมชอบเป็นต้นไม้จำพวกไม้ประดับ ไม้ใบ หรือต้นไม้ที่มีลักษณะพิเศษ เช่น ไม้ที่มีลักษณะด่าง ซึ่งไม้ด่างนั้นมีมูลค่าสูง โดยลักษณะด่างเป็นความผิดปกติในการเรียงเม็ดสีภายในพืชที่มีความสวยงาม และสร้างมูลค่าได้ ลักษณะด่างนี้สามารถพบได้ในต้นไม้ทั่วไป ไม่ว่าจะเป็น กลุ่มจำพวกไม้ใบ แคคตัส หรือแม้แต่ไม้ยืนต้น
รองศาสตราจารย์ ดร.ณัฐา โพธาภรณ์ อาจารย์ประจำภาควิชาพืชศาสตร์และปฐพีศาสตร์ คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ กล่าวว่า ไม้ด่างสามารถเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ เกิดจากการชักนำทั้งตั้งใจและไม่ตั้งใจ หรืออาจเกิดจากความบังเอิญ เช่น ฟ้าผ่าปลายยอดทำให้เกิดการกลายพันธุ์ขึ้นได้ ซึ่งเหตุการณ์นี้มักเกิดกับต้นไม้ใหญ่มากกว่าต้นไม้เล็ก ๆ 
แยกให้ออกระหว่างพืชใบด่างกับพืชขาดธาตุอาหาร
ลักษณะของไม้ด่างจะมีความด่างที่ไม่เท่ากัน ไม่ว่าจะเป็นด่างครึ่งใบ หรือด่างทั้งใบ โดยลักษณะด่างที่เกิดขึ้น หากเกิดใบด่างทั้งต้นส่วนใหญ่จะเลี้ยงไม่รอด เพราะไม่มีคลอโรฟิลล์ซึ่งเป็นวัตถุดิบหลักในการสร้างอาหารของพืช แต่หากด่างทั้งใบเพียงบางใบ ใบที่เหลือจะสร้างอาหารเพื่อมาหล่อเลี้ยงทำให้มีโอกาสรอดได้ ซึ่งนี่คือสาเหตุที่ต้นไม้ด่างเจริญเติบโตยากกว่าต้นไม้ปกติ 
นอกจากนี้ ในพืชกลุ่มบอนมีรงควัตถุที่สามารถให้สีต่าง ๆ ได้ ฉะนั้นลักษณะด่างในกลุ่มบอนไม่จำเป็นต้องเป็นใบด่างสีขาวเขียวเสมอไป อาจจะเป็นสีชมพูเขียว หรือสีแปลกอื่น ๆ ก็ได้
สีที่ผิดปกติบนใบไม้นั้นเกิดได้จาก 3 ลักษณะคือ เกิดจากพันธุกรรม เกิดจากการขาดธาตุอาหาร และเกิดจากโรคกลุ่มไวรัสได้ มีวิธีการแยกความแตกต่างด้วยการสังเกตง่าย ๆ คือ ลักษณะด่างที่เกิดจากการขาดธาตุอาหารมีความด่างที่สม่ำเสมอเท่ากัน หากลองเติมธาตุอาหารที่ต้นไม้ขาด ต้นไม้จะฟื้นตัวกลับมาเร็ว และลักษณะด่างนั้นจะหายไป ในกรณีด่างที่เกิดจากไวรัสอาจจะต้องให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบ
ขยายพันธุ์ไม้ด่างทำได้ง่าย ๆ 
การขยายพันธุ์ไม้ด่างทำได้ 4 วิธีด้วยกันคือ การปักชำ แยกหน่อ แยกกอ และการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ ซึ่ง 3 วิธีแรกเป็นวิธีที่นิยมเพราะสามารถดำเนินการขยายพันธุ์ได้ไม่ยาก ขยายพันธุ์เพื่อจำหน่ายได้โดยไม่ต้องรอนาน ซึ่งการขยายพันธุ์ด้วย 3 วิธีนี้จะขยายพันธุ์ได้ในปริมาณที่ไม่มากทำให้มีราคาสูง โดยการปักชำจะกระทำด้วยการตัดลำต้นเป็นท่อนยาวประมาณ 1-2 ข้อ และที่สำคัญคือต้องมีข้อ เพราะข้อจะเจริญต่อไปเป็นต้นใหม่ หรือหากต้นไหนเกิดรากที่ข้อแล้วสามารถตัดใต้ข้อที่มีตาแล้วสามารถนำยอดไปปลูกต่อได้ ส่วนด้านล่างที่เหลือก็จะแตกต้นใหม่ต่อไป 
อีกวิธีคือการขยายพันธุ์ด้วยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ วิธีนี้จะให้ต้นใหม่ในปริมาณมาก แต่จะใช้ระยะเวลาที่นาน ข้อเสียของวิธีการนี้คือ หากเก็บเนื้อเยื่อที่ด่างไม่ครบหรือไม่สมบูรณ์โอกาสของต้นใหม่ที่เกิดมาจะมีโอกาสเกิดความแปรปรวนไม่เหมือนกับต้นแม่ ซึ่งอาจเกิดต้นใหม่ที่มีสีเขียว ด่าง หรือเผือก
การดูแลพืชจำพวกไม้ใบ
ไม้ใบต้องเลี้ยงในพื้นที่ที่มีการพรางแสงประมาณ 50-60 เปอร์เซ็นต์ และไม้ใบจำพวกกึ่งร่มนี้ยังต้องการความชื้นที่พอเหมาะ ไม่มากและไม่น้อยจนเกินไป บางชนิดหากปลูกในกระถางต้องยกกระถางขึ้นบนชั้นวางเพื่อให้อากาศถ่ายเทได้ดี
การเลี้ยงต้นไม้แต่ละชนิดมีความยากง่ายแตกต่างกันออกไป ฉะนั้นก่อนการเลี้ยงต้นไม้ควรศึกษาอุปนิสัย ความชอบ และความต้องการของพืชแต่ละชนิด และหากต้องการซื้อไม้ด่างควรศึกษาวิธีการดูแล และวิธีการเลือกซื้ออย่างจริงเพื่อให้ได้พันธุ์ที่สวยงามและสมบูรณ์