มช. ผนึกความร่วมมือลุ่มนำ้โขง–เกาหลีใต้ ยกระดับ “แมลงกินได้” สู่อาหารแห่งอนาคต เสริมความมั่นคงทางอาหารและความยั่งยืนระดับภูมิภาค

มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (มช.) เดินหน้ายกระดับบทบาทผู้นำด้านวิชาการและนวัตกรรมอาหารแห่งอนาคตในระดับภูมิภาค จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการนานาชาติ “The 1st International Workshop on Enhancing Edible Insect Farming for Farmers in the Mekong–Korea Region” ในระหว่างวันที่ 30–31 มกราคม 2569 ภายใต้โครงการ “การยกระดับความมั่นคงทางอาหารและความยั่งยืนในประเทศลุ่มนำ้โขงผ่านการบูรณาการแมลงกินได้ด้วยนวัตกรรมเพื่ออาหารแห่งอนาคต” โดยมีเป้าหมายเพื่อเสริมสร้างความมั่นคงทางอาหาร ยกระดับศักยภาพเกษตรกร และผลักดันการพัฒนาที่ยั่งยืนในกลุ่มประเทศลุ่มนำ้โขง ผ่านการบูรณาการองค์ความรู้ด้านแมลงกินได้ซึ่งกำลังได้รับการยอมรับในฐานะอาหารแห่งอนาคต (Future Food) 

การประชุมเชิงปฏิบัติการนานาชาติครั้งนี้ จัดขึ้น ณ โรงแรมแชงกรีล่า เชียงใหม่ โดย SMART BEE SDGs จากทีมคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ในฐานะเจ้าภาพหลัก ร่วมด้วย รศ.ดร.เทิด ดิษยธนูวัฒน์ หัวหน้าโครงการฯ ร่วมกับกองทุนความร่วมมือลุ่มนำ้โขง–สาธารณรัฐเกาหลี (Mekong–ROK Cooperation Fund: MKCF) และสถาบันความร่วมมือเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจลุ่มนำ้โขง (Mekong Institute: MI) พร้อมการมีส่วนร่วมของนักวิจัย ผู้เชี่ยวชาญ และเกษตรกรจากประเทศไทย กัมพูชา สปป.ลาว เมียนมา เวียดนาม และสาธารณรัฐเกาหลี

ภายในงานประกอบด้วยการบรรยายพิเศษจากผู้เชี่ยวชาญชั้นนำของสาธารณรัฐเกาหลี นำโดย Prof. Dr. Chuleui Jung จาก Gyeongkuk National University และอีกหลากหลายท่านในประเด็นอุตสาหกรรมการเลี้ยงผึ้งและจิ้งหรีด, การจัดการโรคไวรัสในผึ้งเอเชีย, การใช้สารกำจัดศัตรูพืชในอุตสาหกรรมแมลง ตลอดจนการนำเสนอข้อมูลความหลากหลายของแมลงกินได้ในภูมิภาคลุ่มนำ้โขง ควบคู่กับกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการด้านการพัฒนาผลิตภัณฑ์จากแมลงและผึ้ง โดยผู้เชี่ยวชาญจากคณะเภสัชศาสตร์ และคณะอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ซึ่งมุ่งเน้นการแปรรูปสู่ผลิตภัณฑ์อาหารและเวชสำอางมูลค่าสูง รวมถึงเวทีเสวนาและการสร้างเครือข่ายระหว่างนักวิจัยและเกษตรกร เพื่อแลกเปลี่ยนปัญหา อุปสรรค และแนวทางพัฒนาการเลี้ยงแมลงอย่างยั่งยืน ตลอดจนการหารือด้านการจัดตั้งกลุ่มเฝ้าระวังศัตรูผึ้งร่วมกับสมาคม COLOSS (Prevention of Honey Bee Colony Losses) 

ดังนั้น “แมลงกินได้” จึงไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่อาหารพื้นบ้าน หากแต่มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ร่วมกับทีมผู้เชี่ยวชาญและหน่วยงานความร่วมมือทั้งในและต่างประเทศ ได้เล็งเห็นถึงความสำคัญของแมลงกินได้ ซึ่งกำลังเปลี่ยนสถานะจากอาหารพื้นบ้านสู่ “อาหารแห่งอนาคต (Future Food)” ที่มีบทบาทเพิ่มขึ้นในระบบอาหารโลก เนื่องจากเป็นแหล่งโปรตีนทางเลือกที่มีคุณภาพสูง สามารถช่วยเสริมความมั่นคง ทางอาหารในช่วงที่โลกเผชิญปัญหาการขาดแคลนอาหารและจำนวนประชากรที่เพิ่มขึ้น ขณะเดียวกันการเลี้ยงแมลงยังใช้ทรัพยากรน้ำและที่ดินน้อยกว่าการทำปศุสัตว์ทั่วไป และปล่อยก๊าซเรือนกระจกตำ่กว่า จึงสอดคล้องกับแนวทางการพัฒนาที่ยั่งยืน อีกทั้งยังเป็นโอกาสทางเศรษฐกิจใหม่ที่สามารถสร้างรายได้ให้เกษตรกรรายย่อยและผู้ประกอบการ ตั้งแต่ระดับท้องถิ่นไปจนถึงระดับอุตสาหกรรม

ทั้งนี้ โครงการดังกล่าวคาดว่าจะช่วยยกระดับศักยภาพอุตสาหกรรมแมลงกินได้ในภูมิภาคลุ่มนำ้โขง ซึ่งปัจจุบันทั่วโลกมีแมลงกินได้มากกว่า 1,900 ชนิด เอเชียเป็นภูมิภาคผู้นำด้วย 932 ชนิด และในลุ่มน้ำโขงมีการบริโภคประมาณ 164 ชนิด ขณะที่ในเชิงเศรษฐกิจ ผู้จัดจำหน่ายสามารถสร้างกำไรสุทธิราว 19–30 ดอลลาร์สหรัฐต่อวัน และในระดับอุตสาหกรรมเชิงพาณิชย์มีศักยภาพสร้างรายได้สูงถึง 14.8–17.3 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี สะท้อนโอกาสของแมลงกินได้ในฐานะอุตสาหกรรมอาหารแห่งอนาคตที่เติบโตได้จริง