"เรือนกาแล" หรือ "เฮือนก๋าแล" เป็นชื่อเรียกเรือนไม้พื้นถิ่นของชาวล้านนามีรูปแบบองค์ ประกอบ วิธีการปลูกเรือน และคติความเชื่อเกี่ยวกับเรือนที่เป็นอ...
ดิฉันเขียนบทความชิ้นนี้ ไม่รู้ว่าจะใช้คำสะกดตัวไหนดี แทบไม่น่าเชื่อว่าการเดินทางของภาษาจากศตวรรษหนึ่ง ก้าวข้ามไปสู่เพียงแค่ไม่กี่ศตวรรษ จักเกิดการ “กร่อน” และ “กลาย” จนผิดเพี้ยนเปลี่ยนรูปแปลงร่า...
สัญลักษณ์ของจังหวัดลำพูนคือเจดีย์ทรงระฆังล้านนาแบบองค์พระธาตุหริภุญไชยฉันใด ลำปางก็มี “ซุ้มโขง” เป็นสัญลักษณ์ประจำเมืองฉันนั้น ไม่มีข้อกังขาสำหรับองค์พระบรมธาตุหริภุญไชย มหาสถูปคู่บ้านคู่เมืองของชาวลำ...
ในวัฒนธรรมล้านนามีองค์ประกอบสถาปัตยกรรมประเภทหนึ่งที่ใช้รองรับน้ำหนักเครื่องบนของหลังคา ศัพท์ที่ใช้เรียกองค์ประกอบสถาปัตยกรรมนี้เป็นคำที่ทำหน้าที่ตรงกับคำว่า “คันทวย” ในศัพท์ช่างของทางภาคกลาง &nb...
ขอเชิญร่วมทำบุญใหญ่ประจำปีพิธีสวดสะเดาะนพเคราะห์. จุดเทียนมงคลเสริมดวงชะตาสะเดาะเคราะห์รับโชคลาภในประเพณีสงกรานต์ไทย/ ประเพณีปีใหม่เมืองล้านนาวันอาทิตย์ที่ 17 เมษายน 2565 เวลา 18:00 น. ณ วัดทรายมูลเมื...
หากเราจักเปรียบเทียบว่าการเดินเท้าหรือ “การเตียวขึ้นดอย” ขึ้นไปกราบนมัสการพระธาตุดอยสุเทพ ต้องตั้งขบวนที่วัดศรีโสดา หรือการเดินเท้าขึ้นไปกราบพระพุทธบาทสี่รอยที่สะลวง อำเภอแม่ริม ต้องตั้งต้นที่วัดหนองก...
การเสด็จมาครองราชย์ยังนครหริภุญไชยของพระนางจามเทวี ธิดากษัตริย์ละโว้ ตามที่ได้รับการอัญเชิญจากฤๅษีวาสุเทพ ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในทางสังคมและวั...
(ต่อจากฉบับที่แล้ว)ตามหาเมืองรามปุระ บริเวณคุ้งน้ำหน้าวัดบางพึ่ง ตำบลมหาสอน ไปจนถึงคุ้งน้ำวังไผ่ ตำบลบางพึ่ง อำเภอบ้านหมี่ จังหว...
อารยศิลป์ถิ่นล้านนาฉบับนี้จะพาท่านผู้อ่านไปรู้จักกับปฐมบทจุดเริ่มต้นก่อนจะมีอาณาจักรล้านนา และก่อนจะมีอาณาจักรหริภุญไชย จึงต้องขอย้อนกลับไปสู่กรุ...
วัดกู่เต้ามีเจดีย์ทรงแปลกมากเป็นพิเศษ ถือเป็นหนึ่งเดียวในล้านนา หรือหนึ่งเดียวในสยามด้วยซ้ำ ซึ่งยังไม่มีหลักฐานระบุชัดว่า เจดีย์รูปแบบเช่นนี้ ได้รับอิทธิพลมาจากศิลปะจีนหรือไม่ &...
ในระหว่างปี พ.ศ. 2557-2560 ดิฉันเรียบเรียงหนังสือเรื่อง “ครูบาเจ้าศรีวิชัย” ให้กับสมาคมชาวลำพูน (กรุงเทพมหานคร) ในบทที่ต้องเขียนเกี่ยวกับการทำนุบำรุงปฏิสังขรณ์สังฆิกเสนาสนะในล้านนาของครูบาเจ้าศรี...
ที่มาของคำว่า “แจ้ห่ม” เจ้าอาวาสวัดพระธาตุมหาโปน ตำบลแจ้คอน อำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง เล่าให้ดิฉันฟังว่า หมายถึงเมืองของพวก “แจ๊ะ” ถูกถล่มลงมา ชาว “แจ๊ะ” คือชนเผ่าดั้งเดิมคล้ายเผ่าลัวะที่ชอบอาศัยอยู่ใน...
วัดเจริญเมือง ตั้งอยู่เลขที่ 1 บ้านศรีทรายทอง หมู่ที่ 19 ตำบลเจริญเมือง อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย ชื่อของวัดเจริญเมือง เป็นชื่อที่ตั้งให้ใหม่...
วัดเชียงหมั้น (ตัวเขียนเดิม ก่อนเปลี่ยนเป็น เชียงมั่น) ตั้งอยู่เลขที่ 171 ถนนราชภาคินัย ตำบลศรีภูมิ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ ในเขตคูเมืองเก่าทางทิศเหนือ ใกล้ประตูช้างเผือก ได้รับพระราชทานวิสุงคามสี...
ชาวบ้านท่าโป่งแดง ต.ผาบ่อง อ.เมือง จ.แม่ฮ่องสอน จัดพิธีลอยกระทงไทใหญ่ สมัยโบราณ คือการบูชาพระอุปคุต หรือไทใหญ่เรียก ส่างอุ๊กปุ๊ก และถวายต้นผ้าป่า ถือเป็นประเพณีที่แปลกกว่าที่อื่นที่หมู่บ้านท่าโป่งแดง...
เจแปนฟาวน์เดชั่น กรุงเทพฯ ร่วมกับ คณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ร่วมกันจัดนิทรรศการสัญจร “นิทรรศการโอะกุริโมโนะ สุนทรียะแห่งการให้และได้คืนกลับ (The Beauty of Exchanging Gifts in Japan: Gi...
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ มูลนิธิทายาทเจ้านายฝ่ายเหนือ นำผ้าพระกฐินพระราชทานไปถวายแด่พระสงฆ์จำพรรษากาลถ้วนไตรมาส ณ วัดสวนดอก พระอารามหลวง จังหวัดเชียงใหม่ พร้อมมอบจตุปัจจัยแ...
วัดพระธาตุจอมปิง ตั้งอยู่เลขที่ 57 บ้านจอมปิง หมู่ที่ 8 ตำบลนาแก้ว อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง วัดมีเนื้อที่ 15 ไร่ 2 งาน 51 ตารางวา เส้นทางไปวัดอยู่ทางเดียวกันกับวัดพระธาตุลำปางหลวง ห่างจากตัวเมืองลำปาง...
ที่บ้านบ่อคาว ตำบลบ้านเรือน อำเภอป่าซาง จังหวัดลำพูน เป็นที่ตั้งของกลุ่มโบราณสถานรุ่นเก่า “เวียงเกาะกลาง” ซึ่งได้รับการขุดค้นขุดแต่งทางโบราณคดีโดยกรมศิลปากรตั้งแต่ปี 2547-2552 จนกลายเป็นแหล่งเรียนรู้ท...
เป็นเรื่องที่น่าแปลกมากที่ชื่อของ “เวียงเกาะกลาง” ไม่ปรากฏอยู่ในเอกสารตำนานใดๆ เลยไม่ว่าฉบับหลวงหรือฉบับพื้นบ้าน เช่นตำนานมูลศาสนา ในตอนกล่าวถึงกระบวนเสด็จของพระนางจามเทวีที่ขึ้นมาทางลำน้ำปิง ช่วงตั้ง...
พระบรมธาตุจอมเจดีย์แห่งสยามสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ พระบิดาแห่งวิชาการประวัติศาสตร์และโบราณคดีไทยตรัสว่า “ประเทศไทยเป็นดินแดนแห่งพระบวรพุทธศาสนา ทำให้มีพุทธสถานกระจายกล่นเกลื่อนอย...
ปฏิเสธไม่ได้ว่า ในดินแดนล้านนาหลายพื้นที่เราได้เห็นการสร้างพระธาตุเจดีย์ชเวดากองและพระธาตุอินทร์แขวนจำลองจำนวนมากมายหลายแห่งกระจายอยู่ตามจังหวัดต่างๆ สิ่งนี้สะท้อนถึงวัฒนธรรมประเพณีของชาวล้านนาบางกลุ่...